Phụ lục sô 10, đính kèm CV 85/PGD ngày 23/8/2010 của PGD&ĐT Duy Xuyên

Chuyên đề : Viết “i” và “y” theo chuẩn chính tả của Bộ GD

Ngành GDĐT nước ta đang thực hiện công cuộc “chuẩn hóa” trên nhiều lĩnh vực : chuẩn trường - chuẩn hiệu trưởng - chuẩn nghề nghiệp - chuẩn thư viện - chuẩn PCGD - chuẩn chất lượng giáo dục - chuẩn kiến thức kĩ năng,… Riêng việc “chuẩn chính tả” đã được thực hiện từ năm 1980, khi Bộ Giáo dục (nay là Bộ GD&ĐT) ban hành văn bản “Một số quy định về chuẩn chính tả trong sách giáo khoa CCGD”. Sau đó, Bộ GD và Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam đã ban hành QĐ số 240/QĐ ngày 05/3/1984 “Quy định về chính tả tiếng Việt và thuật ngữ tiếng Việt”. Một trong các quy định đó nói về cách viết “i” và “y”, đã được thực hiện một cách nhất quán trong SGK, SGV ở tất cả các môn học từ lớp 1 đến lớp 12 và trong các sách đọc thêm, tham khảo do NxbGD ấn hành suốt 30 năm qua.

Mặc dù ngoài ngành, “i” và “y” chưa được phân định, đang chờ một văn bản chung về chuẩn hóa chính tả của Nhà nước(1) , riêng trong ngành giáo dục, chúng ta phải hiểu đúng “i” và “y” về mặt ngữ âm học và phải viết đúng chuẩn chính tả quy định của ngành, không thể để xảy ra tình trạng sách giáo khoa trước mặt học sinh ghi là “Địa lí”, “Mĩ thuật”, “Vật lí”... còn trên bảng lớp thì GV ghi là môn “Địa lý”, “Mỹ thuật”, “Vật lý”... hoặc trong văn bản của chuyên môn có những câu như “Thực hiện qui chế thi cử theo các văn bản pháp quy của ngành.” ... (xem chú giải (1) ở trang 2)

Các quy định tại QĐ 240/QĐ nêu trên về “i/y” có thể tóm tắt như sau:
- Các “âm tiết mở”(2) có vần là [i] thì viết thống nhất bằng “i” (kĩ năng, kĩ thuật, địa lí, vật lí, quản lí, mĩ thuật, liệt sĩ, Hi Lạp, châu Mĩ, Hoa Kì, biển Mĩ Khê, thôn Vĩ Dạ... Hơn 30 năm qua, tác giả SGK từ lớp 1 đến lớp 12 không bao giờ viết “kỹ thuật, địa lý, vật lý, định lý, mỹ thuật, liệt sỹ, Hy Lạp, Châu Mỹ...)

- Các tiếng có nguyên âm [i] đứng sau âm đệm [u] thì quy ước viết là “y” (i dài): quy tắc, quy định, quý trọng, sổ quỹ, thâm thúy, ngã khuỵu, ...

- Nguyên âm [i] đứng một mình làm âm tiết, nếu đó là từ thuần Việt thì viết là “i”: (ỉ eo, ỉ lại, í ới, ầm ĩ, ì ạch, ầm ĩ, béo ị...) ; nếu đó là từ Hán Việt thì viết là “y” (lưu ý, y tế, ý kiến, chuẩn y, Ỷ Lan...)

- Nếu là tên người thời nay thì giữ “i” hoặc “y” như nguyên bản, nhất là tên người trong các loại giấy tờ có tính pháp lí (khai sinh, bằng cấp, giấy sở hữu
tài sản...) : Võ Lý, Phạm Thị Ly, Lê Tý, Vũ Văn Vĩ, Lê Thuỵ Vỹ, Đỗ Thỵ Dzi, Huình Văn Sỹ, Cao Sỹ Kiêm, Lê Bá Kông,... (3)

Trong lần thay sách vừa qua, Bộ GD&ĐT đã ban hành QĐ 07/2003/QĐ-BGDĐT ngày 13/3/2003 “Quy định về chính tả trong SGK mới”, thì cách viết “i” và “y” vẫn như trong QĐ 240/QĐ ngày 05/3/1984 nêu trên. Các chuyên gia tập huấn thay sách thường nhấn mạnh rằng CBQL, giáo viên và học sinh cần thực hiện nghiêm túc các quy định trên để góp phần chuẩn hoá chính tả chữ quốc ngữ trong tương lai, vì cả nước có trên một triệu giáo viên, hàng chục triệu học sinh, sinh viên, nếu thực hiện tốt các quy định về chính tả sẽ góp phần “chuẩn hoá chính tả” trên phạm vi toàn xã hội.(4)


Các quy định nêu trên có tính tổng quát. Trong thực tế, không thấy ai viết “i” thành “y” sau “b, d, đ, g, n, r, v, x, ch, nh, ng...”: không thấy ai viết {by kịch, dy động, đy đứng, cái gỳ, nỷ non, rỳ rào, vỹ đại, xấu xý} ; do đó chúng ta chỉ cần viết đúng i sau các phụ âm đầu “h, k